بعلاوه « صديق » و « عدو » به طورى كه بعضى از مفسران تصريح كرده‌اند هم بر مفرد اطلاق مىشود ، هم بر جمع . اما به زودى متوجه اين واقعيت مىشوند كه نه تاسف در آنجا سودى دارد و نه آنجا دار عمل و جبران است ، لذا آرزوى بازگشت به دنيا مىكنند و مىگويند : « اگر بار ديگر به دنيا برگرديم از مؤمنان خواهيم بود » ! ( * ( فَلَوْ أَنَّ لَنا كَرَّةً فَنَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ ) * ) . درست است كه آنها در آنجا و در آن روز ، ايمان پيدا كرده‌اند ، ولى اين يك نوع ايمان اضطرارى است ، ايمانى مؤثر و سازنده است كه اختيارى و در اين جهان باشد ، ايمانى كه سرچشمه هدايت و اعمال صالح گردد . ولى به هر حال اين آرزو نيز مشكلى را حل نمىكند ، و سنت الهى اجازه بازگشت را به هيچكس نمىدهد ، و خود آنها نيز اين حقيقت را مىدانند و كلمه « لو » دليل بر آن است ( 1 ) . سرانجام در پايان اين بخش از سرگذشت ابراهيم ، و گفتگوهايش با قوم گمراه و دعاهايش در پيشگاه خدا ، و توصيفهايش از وضع روز قيامت ، خداوند به عنوان يك نتيجه گيرى براى همه بندگان ، همان دو آيه تكان دهنده را كه در پايان داستان موسى و فرعون آمده بود و در پايان داستان انبياء ديگر نيز در همين سوره خواهد آمد ، تكرار مىفرمايد : « در اين ماجرا نشانه بزرگى است بر عظمت و قدرت خدا و بر سرانجام دردناك گمراهان و پيروزى مؤمنان ، اما اكثر آنها مؤمن نبودند »

--> ( 1 ) « لو » از حروف شرط است كه معمولا در مواردى كه شرط محال است به كار مىرود .